Poslanica DPS-a Zoja Bojanić Lalović kazala je tokom rasprave o izmjenama Zakona o lokalnoj samoupravi i Zakona o lokalnim službenicima da se predloženim modelom decentralizacije oblasti predškolskog obrazovanja, primarne zdravstvene zaštite, socijalne i dječje zaštite i zapošljavanja sa državnog nivoa prenose na jedinice lokalne samouprave.
Lalović: Decentralizacija bez jasnih kriterijuma
„Istina, na gradove. Vi ste u uvodu rekli šta može biti grad, što takođe ostaje nejasno u ovom Zakonu. Prije izbora najoptimalnijeg modela decentralizacije bilo je neophodno pratiti sposobnost lokalnih samouprava da preuzmu nove poslove“, navela je Bojanić Lalović.
Upitala je ministra javne uprave Maraša Dukaja da li je analiziran opšti Zakon o obrazovanju i vaspitanju.
„Nekim predškolskim jedinicama će upravljati gradovi, a nekim ministarstvo. Na šta će to da liči, ko će odlučivati o izboru direktora tih obrazovnih ustanova kada su u nadležnosti grada. Vi ste u uvodnom izlaganju kazali da je lokalna vlast najbliža građanima. Potom ste rekli da će se voditi računa o kadrovskoj strukturi. Znate li da Izvještaj o radu gradonačelnika Podgorice nije usvojen i da Glavni grad nema menadžera. Da li zaista vjerujete u kvalitetan sistem predškolskog obrazovanja, ako su na čelu opština oni koji mirno prihvataju promjenu naziva biblioteke Radosav Ljumović u Marko Miljanov. Podsjetiću Vas da je Savjet, koji čine Emilo Labudović, Novica Đurić i Bećir Vuković, ovo istakao kao prijedlog. Gorica Vukićević je bila uzdržana, što je isto kao da je glasala za, jer se moramo odrediti u ovom vremenu“, istakla je Bojanić Lalović.
Podvukla je da je biblioteka, kao spomen-obilježje Radosavu Ljumoviću, simbol svih vrijednosti na kojima počiva Podgorica.
„Znate li da među onima koji upravljaju opštinama ima i pravosnažno osuđenih. Hoće li Vam oni upravljati predškolskim ustanovama, ili oni koji su osuđeni za govor mržnje“, upitala je Bojanić Lalović.
Ocijenila je da Dukaj ne vjeruje u predložene zakone.
Vuksanović: Borba za civilizacijske vrijednosti
Poslanik HGI Adrijan Vuksanović osvrnuo se na izlaganje poslanice DPS-a.
„Pomenuli ste dva imena sa velikim iskustvom i ne čudi me što su oni dio ovog Savjeta koji bi da mijenja naziv biblioteke. Imali smo nešto slično kad je riječ o kotorskom bazenu, koji je nosio ime po jednom antifašisti, a onda je promijenjeno, sukladno duhu novog vremena i sveukupnog oslobođenja. Gospoda Labudović i Đurić su medijski motivirali oslobodioce i one koji su oslobađali po dubrovačkom ratištu, od veš mašina, kućanskih aparata... To se uklapa u mozaičnost sadašnje vlasti, ali je na nama da ih u tome spriječimo, jer je to borba za civilizacijske vrijednosti, a ne protiv njih personalno. Možda se toj skupini može dodati još jedno ime istaknutog oslobodioca iz devedesetih, Perice Đakovića“, naglasio je Vuksanović.
Nenezić: Pravne nedoumice u zakonu
Poslanik Evropskog saveza Branislav Nenezić problematizovao je kontradiktornosti u vezi sa izborom i mandatima predsjednika i potpredsjednika opština.
„U članu 72 navodi se da se predsjednik opštine bira na prijedlog trećine odbornika. U članu 85 navodi se da u slučaju prestanka mandata predsjednika opštine funkciju obavlja potpredsjednik, ali se u članu 87 navodi da mandat potpredsjednika traje koliko i mandat predsjednika opštine. Mi ćemo te izuzetne situacije imati već ove godine, jer smo brojnim lokalnim samoupravama produžili mandat i to je problem sa kojim će se suočiti u narednih nekoliko mjeseci.
Nijeste naveli da potpredsjednik opštine treba da bude izabran iz reda odbornika. Ostaje nedoumica ko mogu biti potpredsjednici opština. Prema ovome, to može da bude neko koga nijesu birali građani, već lično predsjednik opštine, a možemo imati situaciju da predsjedniku opštine po sili zakona mandat prestane nakon nekoliko mjeseci. Da li to znači da osoba koju građani nijesu birali na izborima može obavljati funkciju predsjednika opštine“, upitao je Nenezić.
Zenka: Ulcinju prijeti gubitak statusa grada
Poslanik Demokratske unije Albanaca Mehmet Zenka ocijenio je da Ulcinju prijeti opasnost da izgubi status grada.
„Da je neki drugi ministar na toj poziciji, ne bih se čudio, s obzirom na to u kojoj ste Vladi. Ali Vi, ministre, to radite najvećem centru Albanaca i najstarijem gradu u Crnoj Gori. I prošlog puta sam Vam pokazao ovu flotu. Ova flota je 100 godina držala Crnu Goru. Ovaj grad je znala da cijeni Venecija, Osmansko carstvo, Kraljevina Crna Gora. Došli smo do toga da nam se dovodi u opasnost najstarijeg grada na Jadranu. Samo zbog ovoga treba da ima status grada, a ne da se dovodi u opasnost jedan grad koji služi na čast Crnoj Gori, iz kojeg je 90 odsto građana glasalo da Crna Gora povrati državnost. Možda se ovaj grad kažnjava, navikli smo na to. Gospodine ministre, je li ova Vlada maćeha ili majka gradovima Crne Gore“, upitao je Zenka.
Potom je govorio o ulcinjskom turizmu tokom sedamdesetih i osamdesetih godina.
„Svake godine se gradio po jedan hotel. Bilo je novca na pretek od ulcinjskog turizma. Čak je jedan hotel plaćen, a nije sagrađen. Stavljen je kamen temeljac osamdesetih godina, zvao se hotel San. Ministre, jeste li imali obzira“, upitao je Zenka, nakon čega je Dukaj dobacio kako ima argumente.
„Znate li zbog čega nemate argumenata, jer se gradilo iz Budžeta Opštine Ulcinj. Kad se privatizovalo, sva sredstva su pošla u centralu. Ulcinj ni centa nije imao od privatizacije ovih hotela. Napravite analizu koliko se uzelo od Ulcinja. Rekao sam Vam i prošlog puta, 50 odsto sredstava za crnogorski turizam ubira se od Ulcinja. I ono što se ne prijavljuje, to su stotine miliona, vraća se u sistem, jer se grade apartmani i indirektno se ubacuje u platni sistem Crne Gore“, podvukao je Zenka.
Potom se obratio Dukaju, koji je nastavio da dobacuje iz klupe.
„Ministre, nijesam očekivao da ćete na ovaj način ući u konverzaciju sa mnom. Da mene učite šta znači jedan grad. Čitav život sam potrošio na Ulcinj. Vi da mi se podsmeijavate. Ja sam očekivao da ćete drugačije da gledate put mene. Vi da kažete da ja ne znam šta znači status jednog grada, da ja ne znam koliko je vrijedio Ulcinj Crnoj Gori. Dovoljna je činjenica da u Veneciji postoji jedna soba onolika kolika je cijela ova Skupština, samo za Ulcinj. Napravite mjesnu zajednicu od Ulcinja, ništa Vam drugo ne preostaje. Dajte Vi nama decentralizaciju četiri ili pet godina, pa ćete da vidite koliko može Ulcinj da ubira, deset puta više sredstava nego što se uzima ovom centralizacijom. Čist račun, ministre. Ja sam frapiran ovim što se sprema u našem gradu. Ja sam mislio da Vi Ulcinj osjećate kao svoj grad. Kad je Ulcinj imao 6 hiljada, Podgorica je imala dvije hiljade stanovnika. S kim pričate o poznavanju istorije i geostrateške pozicije gradova u Crnoj Gori“, poručio je Zenka, dodajući da postoji mnogo mogućnosti za valorizaciju Ulcinja.
„Gospodo poslanici, nemojte griješiti dušu, dižući ruku na jedan grad koji je na čast Crnoj Gori. Na to vas pozivam. Grad koji nikad ništa nije uzeo, nego je samo davao. Kad su najveće krize bile za vrijeme kraljevine, ovaj grad je bio zaslužan za gradove koji su gladovali, dajući hljeb da se održavaju familije po Dalmaciji i sjeveru Crne Gore“, poručio je Zenka.
„Kad sam radio u državnim službama, bio sam među najboljima. Za one koji su juče počeli, da nauče. Ja sam od 11. godine zarađivao hljeb za sebe. Zato znam dobro šta pričam. I da mi neko ko nikad ništa, sem preko državnih jasli, nije zaradio kaže da ne znam. Emotivno govorim, ali to nijesam očekivao od Vas, gospodine ministre“, poručio je Zenka.
Milović: Političke blokade i nefunkcionalnost
Nikola Milović iz DPS-a kazao je da je manir ministra Dukaja da ne odgovara na pitanja poslanika.
„Donošenje ovog Zakona predstavlja završno mjerilo za poglavlje 23, što je ključni korak ka članstvu u Evropskoj uniji. Istovremeno, očekuje se da će se njime unaprijediti efikasnost lokalne samouprave“, istakao je Milović.
Prema njegovim riječima, po predloženim rješenjima reklo bi se da je jedini problem opština u nedovoljnim nadležnostima.
„Takvo stanje u jedinicama lokalne samouprave plasirano je da bi se izbjegla vlastita politička odgovornost. Već sada možemo ocijeniti da su mandat ministra Dukaja obilježile političke blokade, nefunkcionalnost lokalnih samouprava, samovolja i kršenje zakona, netransparentnost u raspolaganju javnim sredstvima, partijsko zapošljavanje i selektivno postupanje Ministarstva javne uprave. Donosimo novi, a ne poštujemo postojeći Zakon o lokalnoj samoupravi“, poručio je Milović.
Rakočević: Potreban direktan izbor predsjednika opština
Poslanik DPS-a Nikola Rakočević kazao je da je u zakonskom rješenju izostao direktan izbor predsjednika opština i gradonačelnika.
„Najavljujemo da ćemo na jesen parlamentu uputiti takvo rješenje. Tako bi dileme u mnogim opštinama bile riješene, uključujući i Glavni grad. Danas ne bismo imali problem sa legitimitetom gradonačelnika Mujovića da je biran direktno“, istakao je Rakočević.
Podsjetio je da je Ministarstvo javne uprave imalo takav model, koji Vlada nije ponudila.
„Pozivam sve kolege da zajedno potpišemo to rješenje. To nije samo evropski model, već model koji bi trebalo od nas da prepišu“, ukazao je Rakočević.