Irački premijer Ali al Zajdi mogao bi se suočiti s krizom kredibiliteta ukoliko milicije šiitskih grupa koje podržava Iran ne poslušaju njegov poziv da predaju oružje državi.
Nakon sastanka s američkim predsjednikom Donaldom Trampom u Bijeloj kući u julu, Zajdi je obećao da će razoružati te moćne grupe do 30. septembra, istog datuma kada je planirano povlačenje preostalih snaga međunarodne koalicije predvođene SAD iz Iraka.
Međutim, suočava se sa snažnim otporom iranskih posrednika u Iraku, koji su podržavali Teheran napadajući američke ciljeve tokom rata na Bliskom istoku.
Tokom 2025. godine, nekoliko moćnih milicija u Iraku koje podržava Iran nagovijestilo je da je prvi put spremno da se razoruža kako bi se izbjegla prijetnja eskalacije sukoba s administracijom američkog predsjednika Trampa.
Međutim, njihova obećanja nikada nijesu sprovedena u djelo, ostavljajući Zajdiju delikatan zadatak da pokuša da obuzda te grupe, koje odgovaraju elitnoj iranskoj Revolucionarnoj gardi, nakon što je u maju stupio na funkciju.
Zajdi, multimilioner, dobio je znatno veću podršku od jednog američkog predsjednika nego mnogi njegovi prethodnici. Ali, kao i svim iračkim liderima, potrebna mu je i podrška Irana, koji je kroz veze sa šiitskim milicijama i političarima postepeno stekao ogroman uticaj u toj zemlji. Zbog toga mora postupati oprezno.
Specijalne snage koje direktno odgovaraju premijeru uhapsile su 17. avgusta šefa obavještajne službe Harakat al Nudžaba, frakcije povezane s Iranom koju su SAD označile kao terorističku organizaciju, zbog sumnje da je bio umiješan u napade dronovima na američke interese, navodi se u bezbjednosnom dokumentu u koji je Reuters imao uvid, kao i prema tvrdnjama tri vladina izvora.
Hapšenje, koje je trajalo 48 sati, izazvalo je prijetnje te grupe osvetom i podstaklo intervenciju visokih šiitskih političara, koji su pomogli da se smanje tenzije.
Sedmicu kasnije, iračke specijalne snage uhapsile su četiri pripadnika milicija, uključujući lokalnog komandanta, zbog sumnje da su omogućili napade na američke interese, što je dodatno ukazalo na političke i bezbjednosne prepreke s kojima se premijer suočava u kampanji razoružavanja.
Visoki šiitski političari upozorili su da će oštre mjere protiv milicija onemogućiti razoružavanje i mogle bi dovesti do nestabilnosti. Oni tvrde da oružane grupe ne mogu predati oružje u trenutku kada podržavaju Teheran u ratu protiv Sjedinjenih Američkih Država. Milicije su i ranije oklijevale, navodeći da ne mogu predati oružje sve dok snage koalicije predvođene SAD ostaju u Iraku.
Pet oružanih grupa povezanih s Iranom kategorički je odbacilo vladin rok 30. septembra za predaju oružja, raspuštanje svojih organizacija i integraciju u državne bezbjednosne snage, prema navodima četiri šiitska politička izvora i tri bezbjednosna izvora upoznata s procesom razoružavanja.
U avgustu je najmoćnija milicija, Kataib Hezbolah, objavila saopštenje u kojem je kritikovala Zajdija i postavila uslove za dijalog, uključujući garancije da se američke snage nikada neće vratiti i mjere kojima bi se iz Iraka uklonio svaki američki uticaj na političko ili ekonomsko odlučivanje.
Milicije su dio Islamskog otpora u Iraku, krovne organizacije koju čini oko 10 tvrdokornih šiitskih oružanih frakcija, koje zajedno imaju oko 50.000 boraca i arsenale u kojima se nalaze projektili dugog dometa i protivvazdušno oružje, prema riječima dvojice bezbjednosnih zvaničnika koji prate aktivnosti milicija.
Grupa Otpor, ključni stub iranske mreže regionalnih posredničkih snaga, preuzela je odgovornost za desetine raketnih i napada dronovima na Izrael i američke snage u Iraku i Siriji tokom posljednjih godina.
Milicije su postale sve sofisticiranije u izvođenju preciznih napada dronovima. Te grupe takođe imaju poslovne interese u građevinarstvu, nekretninama i mjenjačnicama.