Glavni tužilac Specijalnog tužilaštva Kosova Bljerim Isufaj potvrdio je da su posmrtni ostaci pronađeni na lokaciji za koju se sumnja da je masovna grobnica u Malom Kaluđeru kod Zubinog Potoka ljudskog porijekla, istovremeno apelujući na javnost da se uzdrži od preuranjenih izjava kako ne bi bila ugrožena istraga.
Na očuvanje integriteta istrage pozvala je i vršiteljka dužnosti predsjednice Kosova Aljbuljena Hadžiju.
„Do sada je potvrđeno da su pronađeni posmrtni ostaci ljudskog porijekla. Ovaj proces može potrajati i u ovom trenutku ne možemo reći kada će biti završen“, rekao je Isufaj tokom obilaska lokacije na kojoj se iskopavanja sprovode od utorka.
Prema njegovim riječima, identifikacija žrtava zahtijevaće vrijeme, jer će posmrtni ostaci biti podvrgnuti DNK analizi.
On je obećao da će Specijalno tužilaštvo postupati profesionalno, nepristrasno i nezavisno, uz puno poštovanje prema žrtvama i njihovim porodicama.
„Pozivam cijelu zajednicu da se uzdrži od brojnih javnih izjava o ovom slučaju, jer je još rano i takve izjave mogu naškoditi istrazi, čak i uticati na njen konačni ishod. Nalazimo se u preliminarnoj fazi, a radovi se odvijaju planiranom dinamikom“, rekao je Isufaj.
Hadžiju, koja je takođe obišla mjesto iskopavanja, istakla je da je neophodno sačuvati integritet istrage, jer je riječ o izuzetno osjetljivom pitanju.
„Osobe koje su nasilno nestale tokom rata na Kosovu i dalje predstavljaju najveću ranu sa kojom se suočavamo. Iako je prošlo više od 27 godina od rata, i dalje živimo sa njegovim posljedicama. Dok ovdje ulažemo maksimalne napore da otkrijemo gdje su nestale osobe, suočavamo se i sa govorom mržnje, šovinističkom retorikom, negiranjem zločina, kao i teritorijalnim pretenzijama prema Republici Kosovo koje dolaze od čelnika institucija u Srbiji, bilo od Aleksandra Vučića ili Ane Brnabić“, rekla je Hadžiju.
Ona je pozvala međunarodnu zajednicu da izvrši pritisak na Srbiju kako bi otvorila vojne arhive, naglašavajući da između dvije države ne može biti mira „dok postoje skrivene masovne grobnice, zatvorene arhive i negiranje istine od strane Srbije“.
Na otvaranje vojnih arhiva ranije je pozvao i vršilac dužnosti premijera Kosova Aljbin Kurti.
Portparol Evropske unije rekao je za Radio Slobodna Evropa da je medicinsko-forenzički tim Misije EU za vladavinu prava na Kosovu (EULEX) 28. jula pružio stručnu pomoć prilikom procjene lokacije u Zubinom Potoku.
„EULEX ne sprovodi nikakvu krivičnu istragu, jer je to u nadležnosti kosovskih vlasti“, rekao je portparol.
Evropska unija navela je da pomoć u rasvjetljavanju sudbine nestalih tokom rata ostaje „veoma važan element dijaloga“ između Kosova i Srbije, koji se vodi uz posredovanje Evropske unije.
„Zajednička komisija za nestala lica, uspostavljena na osnovu Deklaracije o nestalim osobama iz 2023. godine i kojom predsjedava specijalni predstavnik EU za dijalog Beograda i Prištine, postoji upravo kako bi nadgledala sprovođenje te deklaracije, pomogla u rasvjetljavanju sudbine osoba koje se i dalje vode kao nestale i pružila porodicama i njihovim najbližima odgovore i mogućnost da zatvore ovo bolno poglavlje“, naveo je portparol Evropske komisije u pisanom odgovoru dostavljenom medijima.
Policija Kosova: Pronađeni dokazi da je jedan od uhapšenih u Zubinom Potoku bio pripadnik jugoslovenske vojske
Policija Kosova saopštila je u petak da je izvršila pretres kuće M. J. u Zubinom Potoku i pronašla te zaplijenila dokaze koji svjedoče da je bio „mobilisan i aktivan tokom ratnog perioda u bivšoj Jugoslovenskoj vojsci“.
M. J. je zajedno sa M. B. uhapšen 28. jula, pod sumnjom da je počinio krivično djelo ratnog zločina protiv civilnog stanovništva.
Specijalno tužilaštvo saopštilo je da je njihovo hapšenje povezano sa iskopavanjima koja se vrše u Zubinom Potoku, gdje se sumnja na postojanje masovne grobnice i vjeruje da se tu nalaze žrtve posljednjeg rata na Kosovu.
U međuvremenu, policija je navela da u saradnji sa Specijalnim tužilaštvom nastavlja sprovođenje intenzivnih istraga u vezi sa dvojicom uhapšenih.
„Slučaj nastavljaju da obrađuju nadležni policijski timovi, dok Policija Kosova ostaje posvećena tome da, u saradnji sa pravosudnim organima, procesuira sve krivične slučajeve, uključujući i one koji se odnose na ratne zločine“, saopštila je Policija Kosova.