Plan predsjednika FIFA-e Đanija Infantina da osnuje kompaniju vrijednu 20 milijardi dolara koja bi upravljala Svjetskim prvenstvom uz učešće privatnih investitora, među kojima bi bila i porodica Džareda Kušnera, zeta američkog predsjednika Donalda Trampa, odmah je izazvao oštru reakciju evropskog fudbalskog tijela UEFA.
Inicijativa za formiranje komercijalne podružnice pod nazivom „FIFA Forward Enterprise“ (FFE), koja bi upravljala takmičenjima poput Svjetskog prvenstva i Svjetskog klupskog prvenstva, prvi put je objavljena u listu The Times of London.
FIFA je saopštila da bi FFE kasnije ove godine trebalo da prikupi do 4,2 milijarde eura kako bi finansirala razvojne programe, na osnovu početne procjene vrijednosti kompanije od 20 milijardi dolara, kroz pažljiv izbor dugoročnih investitora koji bi kupovali manjinske udjele bez mogućnosti kontrole upravljanja.
FIFA sarađuje sa njujorškom bankom JP Morgan, dok među potencijalnim investitorima treba da bude i kompanija Thrive Eternal, koju je pokrenuo Džošua Kušner, brat Džareda Kušnera, koji je oženjen Ivankom Tramp, kćerkom američkog predsjednika.
Svjetsko prvenstvo, završeno ovog mjeseca, dodatno je učvrstilo političke i lične veze između Trampa i Infantina, što je izazvalo zabrinutost, uključujući i u UEFA.
„Ovo prelazi granicu koju institucije zadužene za upravljanje fudbalom nikada ne bi smjele preći. UEFA ovo shvata izuzetno ozbiljno. Isto bi trebalo da uradi svaki nacionalni fudbalski savez“, navela je UEFA u oštrom saopštenju objavljenom ubrzo nakon teksta The Timesa.
„Duša i upravljanje fudbalom nijesu imovina kojom se trguje, posebno bez ikakve transparentnosti o tome ko finansijski ostvaruje korist“, poručila je UEFA sinoć, reagujući na izvještaje o prodaji udjela u FIFA takmičenjima.
FIFA je trenutno švajcarsko neprofitno udruženje koje čini 211 nacionalnih fudbalskih saveza širom svijeta. Ti savezi moraju odobriti svaki takav plan, a FIFA navodi da bi mogli dobiti mogućnost pristupa jednokratnom kapitalu do 20 miliona eura.
„Ovo je demokratizacija fudbala širom svijeta“, rekao je Infantino u saopštenju FIFA-e, dodajući da je započet proces konsultacija.
Detalji iznenadne najave objavljene juče predstavljeni su članovima FIFA-e koji su se sastali na Menhetnu 18. jula, dan prije finala Svjetskog prvenstva između Španije i Argentine. Tada je predsjednik FIFA-e obećao da će „osloboditi komercijalni potencijal i prilike koje FIFA ima“.
Saopštenje FIFA-e o predloženom projektu fokusiralo se na to koliko bi novca 211 članica moglo dobiti do 2038. godine kroz program „FIFA Fast-Forward“.
Umjesto sada obećanih osam miliona dolara za svaku članicu kroz razvojne fondove u komercijalnom ciklusu Svjetskog prvenstva 2027–2030, iznos bi bio povećan na 20 miliona dolara, zatim na 22 miliona i 24 miliona dolara u narednim ciklusima.
Raniji pokušaji privatizacije fudbalske imovine
Predložena inicijativa drugi je put da Infantino pokušava da sprovede dogovor vrijedan više milijardi sa privatnim investitorima tokom svog sve kontroverznijeg jedanaestogodišnjeg mandata na čelu FIFA-e.
Infantino je 2018. godine predložio tajnoviti aranžman vrijedan 25 milijardi dolara tokom 12 godina sa japanskom kompanijom SoftBank, kojim bi bile osnovane nove globalne fudbalske smotre, uključujući prošireno muško Svjetsko klupsko prvenstvo, uz podršku investicija iz Saudijske Arabije.
Taj plan je na kraju propao nakon snažnog otpora UEFA-e, koja je smatrala da bi mogla biti ugrožena njena najvrjednija takmičenja – Liga šampiona i Evropsko prvenstvo.
Ipak, Infantino je u međuvremenu izgradio bliže veze sa saudijskim fudbalom i prestolonasljednikom Saudijske Arabije Muhamedom bin Salmanom. Rijad će biti domaćin Svjetskog prvenstva 2034. godine, a Saudijska Arabija bila je jedan od glavnih finansijera obnovljenog Svjetskog klupskog prvenstva održanog u Sjedinjenim Američkim Državama 2025. godine, koje je osvojio Čelsi pobjedom 3:0 protiv Pari Sen Žermena.
Infantinova budućnost
FIFA je od Svjetskog prvenstva 2026. godine ostvarila rekordni prihod od oko 12 milijardi dolara, zahvaljujući turniru koji je donio rekordno visoke cijene ulaznica i VIP paketa u Sjedinjenim Američkim Državama, Kanadi i Meksiku.
Finansijski uspjeh upravo završenog Svjetskog prvenstva gotovo sigurno će omogućiti Infantinu da naredne godine bude ponovo izabran bez protivkandidata za četvrti i posljednji mandat na čelu FIFA-e, koji bi trajao do 2031. godine.
Tokom reizbora 2023. godine u Ruandi, Infantino je rekao da bi svaki direktor privatne kompanije koji ostvaruje slične finansijske rezultate vjerovatno ostao na funkciji doživotno.
Godinama se spekuliše da bi Infantino mogao željeti neku drugu globalnu ulogu u fudbalu nakon isteka predsjedničkog mandata u FIFA-i, kada bi imao 61 godinu.
The Times je u utorak objavio da bi u okviru nove kompanije FFE mogla biti formirana funkcija komesara slična poziciji izvršnog direktora, koju bi preuzeo Infantino.
„O ovome se nikada nije razgovaralo“, saopštila je FIFA, ali je dodala da će „predsjednik FIFA-e i administracija FIFA-e imati i morati da imaju vodeće uloge u ovom subjektu, ukoliko bude odobren“.
FIFA nije objavila rok za raspravu i donošenje odluka o planu, koje bi trebalo da sprovedu Savjet FIFA-e na čelu sa Infantinom i 211 nacionalnih fudbalskih saveza koje ta organizacija predstavlja.