Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Tramp uveo je carine do 100 odsto na uvezene dronove i njihove komponente, dok će proizvodi iz Evropske unije biti oporezovani stopom od 15 odsto, a britanski modeli sa 10 odsto. Mjera, koju je Tramp odobrio u četvrtak, ima za cilj obnovu američke proizvodnje tehnologije koja je postala ključna u savremenom ratovanju, a Vašington je odluku obrazložio nacionalnom bezbjednošću i potrebom da smanji zavisnost od stranih proizvođača.
Uvozni dronovi biće oporezovani stopama do 100 odsto na osnovu predsjedničke odluke.
Evropski proizvođači izbjegli su najvišu tarifnu kategoriju. Oprema iz Evropske unije biće oporezovana sa 15 odsto, dok će modeli proizvedeni u Velikoj Britaniji biti podvrgnuti stopi od 10 odsto. Vašington navodi da Sjedinjene Američke Države više ne mogu da zavise od stranih fabrika za oružje koje je promijenilo izgled bojnog polja i postalo centralni dio savremenog ratovanja.
Tramp je za uvođenje carina iskoristio član 232, odredbu povezanu sa nacionalnom bezbjednošću koja je već primjenjivana na čelik, aluminijum, bakar, automobile i farmaceutske proizvode.
Stopa od 100 odsto odnosiće se na dronove koji pri polijetanju teže više od 25 kilograma ili imaju termovizijsko snimanje, kao i na njihove bazne stanice i određene ključne komponente. Manji i manje sposobni modeli, kao i ostali djelovi, biće oporezovani sa 25 odsto.
Pored Evropske unije, stopa od 15 odsto odnosiće se na Japan, Južnu Koreju, Švajcarsku, Lihtenštajn i Tajvan, dok je Velika Britanija jedina zemlja kojoj je određena najniža carinska stopa od 10 odsto.
Međutim, važniji od same stope je uslov za njenu primjenu.
Da bi dron bio svrstan u povlašćenu tarifnu kategoriju, njegov hardver, softver i tehnologija moraju u značajnoj mjeri poticati iz tih zemalja ili iz Sjedinjenih Američkih Država. To predstavlja zahtjevan kriterijum za evropske proizvođače, čiji se motori, baterije, kamere i kontroleri leta i dalje često nabavljaju od kineskih dobavljača koji dominiraju svjetskom proizvodnjom.
Dron koji ne ispunjava taj uslov neće samo izgubiti povlašćenu stopu, već će biti svrstan u kategoriju sa carinom od 25 ili 100 odsto, u zavisnosti od njegove veličine i sposobnosti.
Carine će stupiti na snagu 21 dan nakon potpisivanja odluke, dok će za manje osjetljive komponente rok biti 180 dana. Ministar trgovine SAD dobio je zadatak da osmisli program kojim bi se podsticale kompanije koje proizvodnju premještaju u Sjedinjene Američke Države.
Ko je u Evropi izložen
Industrija dronova jedan je od najbrže rastućih segmenata evropske tehnologije, dok su Sjedinjene Američke Države njeno najpoželjnije izvozno tržište.
Francuski Parrot je među kompanijama koje su najdirektnije izložene novim carinama. Njegova linija ANAFI sertifikovana je prema američkim pravilima za odbrambene nabavke i predstavlja podrazumijevanu alternativu kineskim proizvodima za policijske i bezbjednosne snage na Zapadu.
Njemački Quantum Systems, čija vrijednost prelazi milijardu eura, prodaje izviđačke letjelice američkim kupcima, dok portugalski Tekever, vrijedan više od 1,1 milijardu eura, širi poslovanje u Sjedinjenim Američkim Državama.
Za neke proizvođače geografija ograničava posljedice.
Quantum Systems već ima proizvodne kapacitete u SAD, dok je nekoliko drugih kompanija takođe počelo da gradi kapacitete u Sjedinjenim Američkim Državama kako bi ispunile pravila o nabavkama kojima se daje prednost domaćim dobavljačima. Za te kompanije nove carine predstavljaju dodatni razlog da ubrzaju već započete planove.
Dio šire Trampove vojne reforme
Odluka o carinama jedna je od nekoliko odbrambenih mjera koje se istovremeno sprovode.
Istog dana Tramp je potpisao memorandum kojim se nalaže izgradnja petog brodogradilišta američke mornarice, prvog takvog objekta u više od 80 godina, kako bi se povećali kapaciteti za popravku podmornica i nosača aviona. Memorandum predviđa i novi centar za popravku komponenti, kao i reorganizaciju Komande mornaričkih sistema.
Istim dokumentom mornarici se nalaže da odustane od elektromagnetnih katapulta na najnovijim nosačima aviona i vrati se parnim sistemima.
Iza ovih odluka nalazi se i problem snabdijevanja.
Američki mediji izvijestili su da je Tramp krajem jula u Kemp Dejvidu razgovarao sa američkim ministrom odbrane Pitom Hegsetom zbog smanjenja zaliha municije, nakon odvojenih izvještaja prema kojima je sukob sa Iranom potrošio veliki dio američkih zaliha.
Ti navodi nijesu nezavisno potvrđeni, a Bijela kuća negira da je do takvog razgovora došlo. Tramp javno insistira da ne postoji nestašica i izvještaje o tome naziva netačnim.
Predloženi američki budžet za odbranu za narednu godinu iznosi oko 1,5 biliona dolara, odnosno oko 1,3 biliona eura.