Administracija američkog predsjednika Donalda Trampa danas uvodi nove carine od 10 i 12,5 odsto na robu iz 60 trgovinskih partnera, uključujući Evropsku uniju, uz obrazloženje da te zemlje nedovoljno sprovode zabranu proizvoda nastalih prisilnim radom. Mjera stupa na snagu istovremeno sa istekom privremene globalne carine od 10 odsto.
Riječ je o najnovijem potezu Bijele kuće kojim nastoji da obnovi Trampovu viziju gotovo globalnog sistema carina, nakon što je Vrhovni sud SAD u februaru poništio njegove „recipročne“ carine od 10 do 50 odsto, uvedene prošle godine na osnovu zakona o vanrednim ovlašćenjima radi smanjenja trgovinskog deficita.
Nove carine objavljene su prethodne noći u Federalnom registru i obuhvataće oko 99,4 odsto američkog uvoza, uz brojne izuzetke, među kojima su nafta, prirodni gas, đubrivo i određeni prehrambeni proizvodi.
Mjere su uvedene na osnovu člana 301 Zakona o trgovini iz 1974. godine, što administraciji omogućava da zadrži minimalni nivo carina na gotovo sav uvoz, uprkos odluci Vrhovnog suda. Očekuje se i da će biti pravno otpornije od prethodnih carina koje su oborene na sudu.
Nakon februarske presude, Tramp je uveo privremenu carinu od 10 odsto na period od 150 dana, koja je istekla danas u 00.01 po istočnoameričkom vremenu. Nove carine stupile su na snagu u istom trenutku, dok će roba koja je već u transportu biti izuzeta do 28. jula.
„Sjedinjene Američke Države gotovo jedan vijek imaju zabranu uvoza robe proizvedene prisilnim radom i dosljedno je sprovode. Krajnje je vrijeme da naši trgovinski partneri učine isto“, izjavio je američki trgovinski predstavnik Džejmison Grir.
Grir je ranije najavio da za zemlje koje su sa Vašingtonom postigle trgovinske sporazume o ograničenju američkih carina, nove mjere zbog prisilnog rada neće povećati ukupne carinske stope iznad već dogovorenih nivoa.
Prema konačnoj odluci, carina od 10 odsto primjenjivaće se na robu iz Argentine, Bangladeša, Velike Britanije, Kambodže, Kanade, Ekvadora, Salvadora, Gvatemale, Hondurasa, Indije, Indonezije, Jordana, Malezije, Meksika, Pakistana, Šri Lanke te Trinidada i Tobaga.
Evropskoj uniji, Tajvanu, Japanu, Južnoj Koreji i Švajcarskoj određene su carinske stope koje će, zajedno sa postojećim povlašćenim carinama, iznositi ukupno 10 ili 12,5 odsto.
Preostalih 38 država suočiće se sa carinom od 12,5 odsto, uključujući Kinu, koju SAD optužuju za prisilni rad pripadnika ujgurske manjine u radnim kampovima, što Peking odbacuje.
Zvaničnici Trampove administracije kineskim kolegama su poručili da planiraju da carine na kinesku robu u drugom Trampovom mandatu vrate na nivo od 20 odsto, dogovoren tokom trgovinskog primirja sa kineskim predsjednikom Si Đinpingom u novembru 2025. godine, ali da ih neće dodatno povećavati. Prije današnje odluke, carinska stopa za kinesku robu iznosila je 10 odsto, ne računajući dodatnih 25 odsto uvedenih tokom Trampovog prvog mandata na industrijske proizvode.