Piše: Augustin Palokaj
Napokon se o glorifikaciji Ratka Mladića u Srbiji oglasio i Manfred Veber, šef Evropske narodne partije (EPP), kojoj kao pridruženi član pripada i Srpska napredna stranka (SNS) srbijanskog predsjednika Aleksandra Vučića. Reakcija Vebera čekala se s velikom znatiželjom jer se u krugovima Evropske unije već dugo govori da upravo EPP štiti Vučića u institucijama Unije, gdje narodnjaci imaju najveći uticaj.
Veber je na društvenim mrežama objavio da Mladićevi zločini predstavljaju najmračnije poglavlje novije evropske istorije, dok je njegovo veličanje u Srbiji, uz javne počasti i učešće srbijanskih zvaničnika, nazvao duboko uznemirujućim.
„Snažno osuđujem njihovo prisustvo i javno veličanje Mladića. Slaviti osobu koja je osuđena za genocid nije čin pomirenja ili sjećanja, to je odbacivanje odgovornosti za suočavanje sa zločinima iz prošlosti. To je potpuno suprotno našim evropskim vrijednostima. To slabi i povjerenje u privrženost Srbije tim vrijednostima koje su ključne za evropski put“, poručio je Veber.
U svojoj objavi uopšte nije spomenuo sudbinu statusa SNS-a u EPP-u. Već ranije je iz EPP-a bilo najavljeno da će se razmotriti status SNS-a u ovoj najvećoj evropskoj političkoj porodici, ali nikakvih promjena nije bilo. Čak su i izvori iz EPP-a govorili kako je sve to samo farsa jer Vučić uživa snažnu zaštitu u EPP-u, pogotovo iz Njemačke, Grčke, Poljske i nekih drugih država.
EPP prećutkuje i učešće osuđenih ratnih zločinaca u aktivnostima njihove sestrinske stranke SNS u Srbiji.
Noć prije sahrane Ratka Mladića, sastanke s Vučićem u Srbiji imali su političari iz redova narodnjaka iz Austrije i Njemačke, među kojima i bivši austrijski kancelar Sebastijan Kurc, te bivši evropski komesar za proširenje Johanes Han. O tom prijateljskom sastanku javnost je izvijestio lično predsjednik Srbije Aleksandar Vučić.
Veber osudio veličanje Mladića
Veberova reakcija dolazi nakon što je sahrana Ratka Mladića u Beogradu izazvala snažne reakcije u Evropskoj uniji. Mladić je, kao osuđeni ratni zločinac, sahranjen uz vojne počasti, dok su sahrani prisustvovali pojedini visoki srbijanski zvaničnici. Evropska komisija i drugi evropski zvaničnici ocijenili su takve postupke suprotnim vrijednostima na kojima počiva evropski put Srbije.
Evropski zeleni su prethodno pozvali EPP da prekine saradnju sa SNS-om i isključi tu stranku iz pridruženog članstva, podsjećajući da je Veber još u septembru 2025. najavio „temeljnu i brzu internu istragu“ o ulozi SNS-a. Prema navodima Zelenih, gotovo godinu kasnije ishod te istrage nije javno objavljen, dok SNS i dalje ima status pridruženog člana EPP-a.
Sahrana Ratka Mladića dodatno je zaoštrila odnose Srbije i Evropske unije. Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen i predsjednik Evropskog savjeta Antonio Košta ocijenili su da su zvanična podrška i prisustvo pojedinih visokih srbijanskih zvaničnika na sahrani duboko uznemirujući i da predstavljaju neuspjeh u suočavanju s mračnim poglavljem novije evropske istorije.