Inspektorat policije Kosova saopštio je da će po službenoj dužnosti ispitati navode da su policijski službenici psihički i fizički maltretirali privedene osobe tokom obilježavanja Vidovdana na Gazimestanu, kod Prištine, 28. juna.
U odgovoru za Radio Slobodna Evropa navedeno je da Inspektorat nije primio nijednu zvaničnu prijavu, ali da će, uprkos tome, pokrenuti istragu po službenoj dužnosti.
Tokom obilježavanja Vidovdana, Kosovska policija privela je 37 osoba, dok je Osnovni sud u Prištini u 36 slučajeva djelo kvalifikovao kao prekršaj zbog izazivanja nereda i ugrožavanja javnog reda i mira. Presuda u tim predmetima biće donijeta 1. jula.
Advokat Nikola Todorović izjavio je da su među okrivljenima uglavnom Srbi iz Srbije i zemalja regiona, te da su im do izricanja presude privremeno oduzeta lična dokumenta.
Srbi sa Kosova, iz Srbije i drugih zemalja regiona tradicionalno se svakog 28. juna okupljaju na Gazimestan kako bi obilježili Vidovdan, u znak sjećanja na Kosovsku bitku protiv Osmanskog carstva iz 1389. godine.
U međuvremenu su se u javnosti pojavile tvrdnje da su pojedini privedeni bili izloženi fizičkom i psihičkom zlostavljanju od strane policijskih službenika, koji su ih, prema tim navodima, šamarali, udarali, vrijeđali, ponižavali i primoravali da uzvikuju "Kosovo Republika".
Radio Slobodna Evropa nije uspio nezavisno da potvrdi ove navode.
Ombudsman pokrenuo postupak
I Kancelarija Ombudsmana Kosova pokrenula je postupak po službenoj dužnosti i zatražila informacije od nadležnih institucija kako bi utvrdila sve okolnosti privođenja više desetina osoba na Gazimestanu.
Zaštitnik građana Srbije Zoran Pašalić obratio se kosovskom ombudsmanu Naim Ćeljaj sa zahtjevom da hitno ispita sve okolnosti privođenja građana srpske nacionalnosti nakon obilježavanja Vidovdana.
Kako je saopšteno, Pašalić je zatražio da se utvrdi da li su tokom lišenja slobode, zadržavanja i pokretanja prekršajnih postupaka poštovani međunarodni standardi zaštite ljudskih prava, uključujući pravo na slobodu i bezbjednost, pravo na obaviještenost o razlozima lišenja slobode, pravo na branioca, pravo na pravično suđenje i zabranu diskriminacije.
On se tim povodom obratio i institucijama Evropska unija u Briselu, ambasadama zemalja Kvinte, kao i Misiji Organizacija za evropsku bezbjednost i saradnju u Prištini.
Poziv na nezavisnu istragu
Oglasila se i Eparhija raško-prizrenska Srpske pravoslavne crkve, ocjenjujući da navodi o psihičkom i fizičkom maltretiranju privedenih moraju biti temeljno ispitani.
Iz Eparhije su pozvali Ombudsmana, Policijski inspektorat, nadležne sudske i tužilačke organe, kao i međunarodne misije, posebno OEBS i EULEKS, da sprovedu potpunu, nezavisnu i profesionalnu istragu svih okolnosti.
Istovremeno, Kancelarija za Kosovo i Metohiju Vlade Srbije osudila je privođenja tokom obilježavanja Vidovdana, ocjenjujući da je riječ o, kako su naveli, "sramnom i besprizornom činu represije".
Gazimestan je poznat i kao mjesto na kojem je 1989. godine tadašnji predsjednik Srbije Slobodan Milošević održao govor koji se često navodi kao jedan od događaja koji su prethodili oružanim sukobima tokom raspada bivše Jugoslavije.