Evropska unija i 26 zemalja, među kojima su Francuska, Velika Britanija i Kanada, danas su osudile pogubljenja demonstranata u Iranu, koja su se u posljednje vrijeme umnožila.
Te zemlje „najoštrije osuđuju aktuelna pogubljenja demonstranata i činjenicu da Islamska Republika Iran pribjegava smrtnoj kazni“, čiji je cilj „ućutkati neistomišljenike, zastrašiti zajednice i kazniti pojedince koji ostvaruju svoja temeljna prava“, navodi se u zajedničkom saopštenju potpisnika.
„Pozivamo iranski režim da odmah prekine sa praksom smrtne kazne i da bez odlaganja oslobodi sve one koji su proizvoljno pritvoreni“, dodali su, pozvavši istovremeno Teheran da „posluša glas svog naroda, koji traži promjene“.
„Sedam mjeseci nakon masovnih zločina počinjenih nad iranskim narodom koji se pobunio tražeći pravdu i dostojanstvo, režim nastavlja da proliva krv uz brojna pogubljenja. Ova nepodnošljiva i nehumana represija mora prestati“, napisao je francuski ministar vanjskih poslova Žan-Noel Baro na platformi X.
Prije nedjelju dana UN je izrazio zabrinutost zbog porasta broja pogubljenja u Iranu. Od prvih pogubljenja povezanih sa protestima ranije ove godine pogubljeno je još 56 ljudi, a kao razlog navodi se ugrožavanje nacionalne bezbjednosti.
„Više od stotinu njih još je u opasnosti od pogubljenja zbog sličnih optužbi“, upozorio je tada visoki komesar UN-a za ljudska prava Volker Turk, ne računajući one koji se suočavaju sa pogubljenjem iz drugih razloga.
Broj pogubljenja povećao se širom zemlje od početka rata pokrenutog 28. februara, nakon američko-izraelske ofanzive na Iran.
Mnogi pogubljeni osuđeni su zbog učešća u protestima koji su počeli krajem decembra. Protestni pokret, prvobitno podstaknut visokim troškovima života, brzo se pretvorio u masovne antivladine demonstracije, koje su kulminirale 8. i 9. januara.
Vlada je priznala više od 3.000 smrtnih slučajeva, pri čemu je nasilje pripisala „terorističkim djelima“ koje, kako tvrdi, orkestriraju SAD i Izrael. Strane nevladine organizacije tvrde da je represija režima odnijela hiljade ljudskih života.
Prema podacima nevladinih organizacija, uključujući Amnesty International, Iran je zemlja koja, nakon Kine, najčešće primjenjuje smrtnu kaznu.
Tokom 2025. godine iranske vlasti pogubile su najmanje 1.639 ljudi, što je rekord otkako se, od 1989. godine, vode statistike, prema podacima norveške nevladine organizacije Iran Human Rights i organizacije ECPM Ensemble contre la peine de mort (Zajedno protiv smrtne kazne).