Rekordni toplotni talas koji je zahvatio zapadnu Evropu bio bi „gotovo nemoguć“ bez klimatskih promena izazvanih ljudskim delovanjem, koje su učinile da ekstremno visoke noćne temperature ove sedmice budu čak 100 puta verovatnije nego prije samo dvije decenije, saopštili su danas naučnici.
„Na području koje smo analizirali, ovo je najteži toplotni talas ikada zabilježen“, navodi se u analizi grupe klimatologa World Weather Attribution (WWA).
Velika Britanija sinoć je zabilježila rekordnu temperaturu za jun usred smrtonosnog toplotnog talasa koji je odnio desetine života, izazvao prekide u snabdijevanju električnom energijom i doveo do zatvaranja škola i kulturnih znamenitosti.
Analiza WWA pokazuje da je globalno zagrijavanje za svega nekoliko decenija znatno pogoršalo evropske toplotne talase. Sličan talas iz juna 1976. godine bio bi oko 3,5 stepena Celzijusa hladniji od sadašnjeg.
Istraživanje je pokazalo da je od više od 800 analiziranih evropskih gradova njih 45 odsto zabilježilo ili će, prema prognozama, zabilježiti najviši nivo toplotnog stresa za kraj juna. Toplotni stres nastaje kada tijelo više ne može dovoljno da se rashlađuje znojenjem.
Naučnici su kroz višegodišnja istraživanja potvrdili da globalno zagrijavanje izazvano ljudskim delovanjem čini toplotne talase i češćim i intenzivnijim. Emisije gasova sa efektom staklene bašte, uglavnom nastale sagorijevanjem uglja, nafte i gasa, povećale su prosječnu temperaturu planete za oko 1,4 stepena Celzijusa u odnosu na predindustrijski period iz 19. vijeka, prema podacima Svjetske meteorološke organizacije.
„Trenutno ne činimo dovoljno da usporimo globalno zagrijavanje. Kako se zagrijavanje nastavlja, treba očekivati da će rekordne temperature biti obarane sve češće“, rekla je Kler Barns, istraživačica za ekstremne vremenske prilike na Imperial koledžu London i jedna od autorki analize WWA.
Evropa je kontinent koji se najbrže zagrijava na svijetu.
WWA navodi da zdravstvene posljedice ovog toplotnog talasa tek počinju da se ispoljavaju, podsjećajući na naučnu studiju prema kojoj je više od 60.000 ljudi umrlo od posljedica vrućina tokom niza toplotnih talasa u ljeto 2022. godine.
Zdravstveni rizici dodatno su pojačani ekstremno toplim noćima, koje onemogućavaju organizmu da se oporavi od dnevnog toplotnog opterećenja. U pojedinim djelovima Francuske noćne temperature ostale su iznad 20 stepeni Celzijusa više od sedam dana zaredom, što se naziva „tropskom noći“, dok su tokom pojedinih noći minimalne temperature bile gotovo 30 stepeni.
Prema analizi WWA, vremenski fenomen El Ninjo, koji se razvio u tropskom dijelu Tihog okeana i obično doprinosi rastu globalnih temperatura, nije imao uticaja na ekstremne vrućine u Evropi.