Američka vojna baza u Jordanu bila je danas meta iranskih balističkih projektila, saopštio je iranski Korpus islamske revolucionarne garde (IRGC), pozivajući istovremeno Jordance da uklone američke baze iz zemlje.
„Veoma dobro znate da ne samo da nemamo neprijateljstvo prema vašoj zemlji, već volimo vas, plemeniti narod, koji bolje od bilo koje druge nacije razumije bol i nepravdu palestinskog naroda“, navodi se u saopštenju IRGC-a koje je prenijela agencija Fars News.
Oružane snage Jordana saopštile su danas da su presrele i oborile četiri projektila koji su ušli u jordanski vazdušni prostor sa teritorije Irana, objavila je državna novinska agencija.
Američke snage završile su najnoviji talas napada na Iran, koji je ranije danas zapovijedala američka Centralna komanda po nalogu predsjednika Donalda Trampa.
Pet sati američkih napada predstavljalo je treću uzastopnu noć udara na Iran, nakon što je Tramp ponovo uveo pomorsku blokadu Irana i predložio naplatu naknade od 20 odsto za zaštitu plovidbe kroz Hormuški moreuz.
Iranski mediji izvijestili su o napadima na nekoliko gradova i naveli da su četiri osobe povrijeđene, dok su spasilačke operacije bile u toku.
Tramp je ranije u ponedjeljak, u emisiji „Hju Hjuit šou“, izjavio da će Iran biti pogođen „veoma snažno večeras, i da ćemo ga snažno pogoditi i sjutra. A ne postoji prokleta stvar koju mogu da urade povodom toga“.
Najnovija eskalacija uslijedila je nakon što je Iran tokom vikenda saopštio da zatvara Hormuški moreuz, što je dodatno dovelo u pitanje privremeni sporazum o obustavi rata i podiglo cijene nafte.
„Hormuški moreuz je OTVOREN i ostaće OTVOREN, sa Iranom ili bez njega. Ponovo uvodimo IRANSKU BLOKADU“, napisao je Tramp ranije sinoć na mreži Truth Social.
„SAD će od ovog trenutka biti poznate kao ‘ČUVAR HORMUŠKOG MOREUZA’, ali će kao takve, i iz razloga PRAVIČNOSTI, biti nadoknađene po stopi od 20 odsto na sav teret koji se prevozi“, dodao je on.
Najviše zajedničko vojno rukovodstvo Irana saopštilo je da SAD nemaju nikakvu ulogu u određivanju budućnosti tog plovnog puta. Iranski ministar spoljnih poslova Abas Arakči napisao je na mreži X da je Teheran čuvar moreuza i da će to ostati „zauvijek“, dodajući u odgovoru na Trampov prijedlog: „20 odsto je, naravno, previše. Bićemo fer.“
Prije početka sukoba u februaru, oko petine svjetskog prometa nafte i gasa svakodnevno je prolazilo kroz Hormuški moreuz, dopremajući više od 15 miliona barela goriva globalnim tržištima u vrijednosti od najmanje 1,2 milijarde dolara. Ukoliko bi SAD uvele naknadu od 20 odsto, to bi moglo generisati oko 240 miliona dolara dnevno.
Pomorska agencija Ujedinjenih nacija usprotivila se Trampovom prijedlogu, navodeći da se protivi bilo kakvim naknadama za moreuze koji se koriste u međunarodnoj plovidbi i ističući da ne postoji pravni osnov za uvođenje obaveznih taksi za prolazak kroz moreuze.
Cijene nafte porasle su danas gotovo tri odsto, dostigavši najviši nivo u posljednje četiri nedjelje, nakon što su SAD ponovo uvele pomorsku blokadu Irana, a napadi u Hormuškom moreuzu povećali neizvjesnost u vezi sa energetskim tokovima.
Ministarstvo odbrane Ujedinjenih Arapskih Emirata saopštilo je sinoć da su iranski krstareći projektili pogodili dva emiratska tankera za naftu dok su prolazili južnim dijelom moreuza u teritorijalnim vodama Omana.
Britanska agencija za pomorske trgovinske operacije (UKMTO) saopštila je da je jedan tanker pogođen nepoznatim projektilom dok je plovio oko 40 nautičkih milja sjeveroistočno od omanskog Kalhata.
Reuters nije mogao odmah da potvrdi da li se izvještaj UKMTO-a odnosi na isti incident koji je prijavilo Ministarstvo odbrane Ujedinjenih Arapskih Emirata.
IRGC je saopštio da su dva „problematična“ supertankera pogođena i onesposobljena u moreuzu nakon što su ignorisala ponovljena upozorenja i isključila navigacione sisteme, prenijeli su iranski mediji.
U saopštenju IRGC-a nisu navedena imena brodova niti je potvrđeno da li se radi o istim tankerima koje je pomenulo Ministarstvo odbrane UAE. Međutim, Iran je optužio SAD da „podstiču brodove da koriste ilegalnu rutu“ i upozorio da će saradnja sa „agresorskim neprijateljem“ dovesti do štete, kašnjenja u ponovnom otvaranju plovnog puta i globalne energetske krize.
Zajednički pomorski informacioni centar kojim rukovodi američka mornarica saopštio je da će blokada Irana stupiti na snagu danas u 20 časova po Griniču i da će se odnositi na sav pomorski saobraćaj, bez obzira na zastavu broda, obuhvatajući cijelu iransku obalu, uključujući luke i naftne terminale.
Centar je naveo da mjera neće ograničiti neutralni prolaz kroz moreuz ka odredištima koja nijesu povezana sa Iranom, kao i da će humanitarne pošiljke biti dozvoljene uz odgovarajuće inspekcije.
SAD i Izrael napali su Iran 28. februara, nakon čega je Iran odgovorio sopstvenim napadima na Izrael i zalivske države koje na svojoj teritoriji imaju američke baze. Američko-izraelski napadi na Iran i izraelski napadi na Liban tokom rata usmrtili su hiljade ljudi i raselili milione.