Evropska centralna banka danas je po drugi put ove godine podigla kamatne stope, nastojeći da obuzda rast inflacije izazvan višim troškovima energije usred rata protiv Irana.
Napadi obje strane od kraja avgusta prekinuli su mjesec relativnog zatišja, nakon što su Sjedinjene Američke Države i Iran gađali vojne, pomorske i energetske objekte. To je ponovo podiglo cijene nafte iznad 100 dolara po barelu i obnovilo strah od talasa poskupljenja u eurozoni, koja uvozi gorivo.
ECB je odgovorila podizanjem referentne kamatne stope sa 2,25 na 2,50 odsto, uz ocjenu da se očekuje da će inflacija neko vrijeme ostati iznad cilja od dva odsto.
„Sukob na Bliskom istoku i dalje stvara inflatorne pritiske, a očekuje se da će inflacija tokom dužeg perioda ostati znatno iznad cilja“, saopštila je ECB u objavi za javnost.
Centralna banka 21 države koje koriste euro takođe je povećala pojedine prognoze rasta i inflacije, odražavajući veću otpornost privrede od očekivane i uticaj viših troškova goriva na ostale cijene.
ECB sada očekuje inflaciju od tri odsto ove godine, 2,5 odsto naredne i 2,1 odsto 2028. godine.
Međutim, prognoze objavljene danas vjerovatno neće u potpunosti obuhvatiti najnoviji skok cijena energenata, posebno prirodnog gasa, na koji se mnoge evropske zemlje oslanjaju za grijanje.
„Ovo je posebno važno jer, iako šokovi izazvani cijenama gasa imaju tendenciju da se sporije prenose nego šokovi izazvani cijenama nafte, oni takođe stvaraju veće i dugotrajnije efekte na inflaciju koja nije povezana sa energijom“, navodi Barclays u bilješci.
Finansijska tržišta očekuju još jedno povećanje kamatnih stopa ove godine, nakon čega bi naredne godine moglo doći do još jedne ili dviju promjena.
Ekonomisti, međutim, smatraju da bi današnje povećanje moglo biti posljednje za sada, iako sve veći broj njih vidi rizik da će biti potrebno dodatno pooštravanje monetarne politike.
ECB nije dala nikakav nagovještaj o budućim potezima, već je ponovila standardni stav da će odluke zavisiti od novih podataka.